
თარგმანი ეკუთვნის ისაკ (ირაკლი) კრიხელს (აღებულია წიგნიდან ,,ჟამი შეკრებად ქვათა”)
თავი პირველი
- სიტყვანი კოჰელეტისა, ძისა დავიდისა, მეფისა იერუშალაიმში.
- ამაობა ამაოებათა – თქვა კოჰელეთმა – ამაოება ამაოებათა – ყოველივე ამაოა.
- ადამიანს რას ჰმატებს შრომა, რომელსაც იგი მზის ქვეშ ეწევა?
- თაობა მიდის, თაობა მოდის… დედამიწა კი უცვლელია უკუნისამდე.
- აღმოხდება მზე… და ჩადის მზე… მიილტვის თავისი სადგომისაკენ… და კვლავ იქიდან ამობრწყინდება.
- მიჰქრის ქარი სამხრეთისაკენ… გაბრუნდება ჩრდილოეთისაკენ… ბრუნავს… ტრიალებს… მიჰქრის ქარი… და უბრუნდება ისევ თავის წრეს.
- ყველა მდინარე ზღვებისკენ მიედინება, ზღვა კი მაინც არ აღივსება; კვლავ ბრუნდებიან იმავ ადგილზე, საიდანაც დაიწყეს დინება.
- დამქანცველია საგანი ყველა; ვერაკაცს ძალუძს ყოველივეს თქმა. თვალი ცქერით ვერ გაძღება და ყური სმენით არ აღივსება.
- რაიც ყოფილა – იგივ იქნება და რაც მომხდარა – იგივ მოხდება; არაფერია მზის ქვეშეთში ახალი.
- ნახავენ რასმე და იტყვიან: აჰა ახალი! – ესეც ყოფილა ჩვენს წინარე საუკუნეში.
- არ დარჩენილა ხსოვნა მათი, ვინც წინათ იყო; და მომდევნოთაც, ვინც იქნებიან, არ გაიხსენებს მათი მიმყოლი.
- მე კოჰელეთი, მეფე ვიყავ ისრაელისა იერუშალაიმს.
- ვიწყე კვლევა გულმოდგინებით, გონებით განსჯა ყოველივესი, რაც კი მომხდარა ცისქვეშეთში; ეს ცუდი საქმე მიუჩინა ღ’მერთმა კაცთა ძეთ მათ სატანჯველად.
- განვიცადე გარჯა ყოველი, რაც მზის ქვეშ ხდება; და აჰა, ვცანი – ამაო არის ყველაფერი და ქარის დევნა.
- გამრუდებულს ვეღარ გამართავ და ნაკლულსაც ვეღარ შეავსებ.
- გულში ვამბობდი – ჰა მოვიპოვე და განვიმრავლე ცოდნა ყოველთა უპირატესად – იერუშალაიმს ჩემს უწინარესს ვინ არსებულა. და ეზიარა გონება ჩემი განუზომელ სიბრძნეს და ცოდნას.
- როს მივაპყარი გულისყური – შევიცან სიბრძნე, უმეცრება და სისულელე – მივხვდი, ეს სულის თავნებობაა.
- რამეთუ, როცა დიდია სიბრძნე, დარდიც დიდია; ოდეს წუხილის მატებაა მრავლის შეცნობა.
მეორე თავი
- ვუთხარი ჩემს თავს: მოდი გამოგცდი მხიარულებით და ვნახავ – რაა კეთილდღეობა. ყოფილა ესეც ამაოება.
- სიცილზე ვთქვი: რა სიგიჟეა! რის მაქნისია მხიარულება?
- ვიფიქრე, ღვინით დამებნგა ჩემი სხეული, ხოლო გონებას სიბრძნით ეფხიზლა; დავდგომოდი გზას სიბრიყვისას, ვიდრე ვნახავდი – რა სიკეთეა კაცთათვის მასში, რასაც იქმნიან ამ ცისქვეშეთში, მათი სიცოცხლის დათვლილ დღეებში.
- დიდი საქმე ვქმენ: ავიშენე სახლები ჩემთვის, ვაზი ჩავყარე.
- გავიშენე ბაღნარები და წალკოტები, და ყოველგვარი ხეხილი დავრგე.
- განვალაგე წყალსატევები – მოსარწყავად ნორჩი ტევრების.
- შევიძინე მონა – მხევალნი და მრავლად მესხდა შინ სახლეული; მყავდა ცხვარ-ძროხა – ბევრად მეტი, ვიდრე მათ ყველას, ჩემს წინ რომ იყვნენ იერუშალაიმს.
- დავაგროვე ვერცხლი და ოქრო, მეფეთა განძი ყოველი მხარის. და მოვიმრავლე მგალობელნი მომღერალნი კაცნი და ქალნი… და სიამენი ხორციელნი – ულამაზეს ხარჭათა დასი.
- განვიდიდე და აღვზევდი უმეტეს მათსა, ჩემზე ადრე რომ არსებულან იერუშალაიმს; და სიბრძნე ჩემი მევე მეყუდნა.
- არ უარვყავი არაფერი, რაც კი მომთხოვეს ჩემმა თვალებმა, არ დავაოკე გული ჩემი სიხარულისგან, რადგან ხარობდა ჩემი გული ჩემი ნაღვწით. ესე ყოველი იყო ვედრი ჩემი შრომისა.
- მერმე, როდესაც გადახვხედე მთელ ჩემს ნახელქმნარს და ყოველ საქმეს, ჩემს ნამოქმედარს – მივხვდი, ამაო რომ ყოფილა ეს ყველაფერი – ქარისნაბერი – და რომ არ არის სარგებელი ამ მზისქვეშეთში.
- პირი ვაქციე, რომ შემეხედა – რა არის სიბრძნე უმეცრება და სისულელე; რადგან – რაღა ქმნას ადამიანმა, რომელიც მოვა შემდგომ მეფისა, რომელსაც უკვე ყველაფერი უქმნია ქვეყნად?
- და დავინახე: ისევე როგორც ნათელი ბნელზე – სიბრძნე სიბრიყვეს უპირატესობს.
- ბრძენი კაცი გონებითა ჭვრეტს, უგუნური კი წყვდიადში დავალს. და ვუწყი მაინც მოწევნადი ერთი აქვს ყველას.
- და ვთქვი ჩემს გულში – მეც უგუნურის ბედი მეწევა; მაშ, რადღა ვიყავ მე სხვაზე ბრძენი? და ვუთხარ გულსვე: – ამაოება ყოფილა ესეც.
- მარადიულად არ ეხსომებათ არც ბრძენი კაცი, არც უგუნური: გაივლის ჟამი, ყველაფერი დაივიწყება. ვაგლახ რომ კვდება ბრძენი კაცი უგუნურივით.
- და შევიძულე მე ეს ცხოვრება, რადგან მემწარა ყველაფერი, რაც მზის ქვეშ ხდება; რადგან ყოველი ამაოა, ქარების დევნა.
- და მოვიძულე მთელი ჩემი ნამოღვაწარი – ამ მზის ქვეშეთში რაც მიღვაწია და რაც სხვას უნდა დავუტოვო – კაცსა რომელიც ჩემს შემდეგ მოვა.
- არავინ უწყის ვის შეხვდება ჩემი ნაღვაწი, ამ მზისქვეშეთში, რაც სიბრძნით მომიღვაწია – ბრძენს თუ უგუნურს? აჰა კიდევ ამაოება.
- და წარვუხოცე იმედი ჩემს თავს, რომ აღარაფერს მოველოდე იმ ღვაწლისაგან, რაც მზის ქვეშეთში გამიწევია.
- ნახავ კაცი – იღწვის, არ იშურებს სიბრძნეს და ცოდნას, მაგრამ ნაღვაწი სხვას ხვდება წილად – ამ საქმისთვის ვისაც არასოდეს არ უღვაწია. ამაოება არის ესეც და უდიდესი ბოროტებაა.
- მაშ რაღა რჩება ადამიანს მთელი თავისი შრომისა და ზრუნვის შედეგად, რომელსაც იგი მზის ქვეშ ეწევა?
- დღენი მისი სატანჯველია, საზრუნავი მისი – წუხილი; ღამითაც არ აქვს მოსვენება – უშფოთავს გული. აჰა კიდევ ამაოება.
- არაფერია კაცისთვის იმაზე კარგი, რომ ჭამოს, სხვას და თავისი შრომით დაიტკბოს სული. ეს გამოვცადე, ვნახე – ესეც ღმერთის ხელშია.
- ვინ ჭამოს და სხვას, და მის გარეშე ვინ მიეცეს ტკბობა-განცხრომას?
- ვისაც ის ითნევს, მას მიანიჭებს სიბრძნეს და ცოდნას, და სიხარულს, ხოლო ცოდვილს კი მოხვეჭისთვის საზრუნავს უჩენს, რათა ღვთის სათნოს დაუტოვოს ეს მონაგარი. ამაოება არის ესეც და ქარის დევნა.
მესამე თავი
- ყოველივეს თავისი დრო აქვს და ყველაფერს თავი ჟამი ამ ცისქვეშეთში.
- ჟამი შობისა და ჟამი სიკვდილისა; ჟამი დანერგვისა და ჟამი დანერგილის აღმოფხვრისა.
- ჟამი სალმობისა და ჟამი კურნებისა; ჟამი ნგრევისა და ჟამი შენებისა.
- ჟამი ტირილისა და ჟამი სიცილისა; ჟამი გლოვისა და ჟამი ლხინისა.
- ჟამი ქვათა მიმოფანტვისა და ჟამი ქვათა შეგროვებისა; ჟამი პაემნისა და ჟამი განშორებისა.
- ჟამი პოვნისა და ჟამი დაკარგვისა; ჟამი შენახვისა და ჟამი გაფლანგვისა.
- ჟამი დარღვევისა და ჟამი შეკერვისა; ჟამი დუმილისა და უბნობისა.
- ჟამი სიყვარულისა და ჟამი სიძულვილისა; ჟამი ომისა და ჟამი მშვიდობისა.
- რას არგებს მაშვრალს შრომა მისი – რისთვისაც იღწვის?
- კიდევაც ვნახე საზრუნავი, ღმერთმა რომ მისცა ადამის ძეთ მათ სატანჯველად.
- მან თავის დროზე ყველაფერი შექმნა მშვენივრად, კაცთა გულებს უბოძა მთელი სამყარო, ოღონდ ისე რომ ვერ გაუგონ ღვთის ნამოქმედარს თავი და ბოლო.
- ვუწყი, რამეთუ – არაფერია კაცთათვის იმაზე კარგი, რომ გაიხაროს და ქმნას სიკეთე, ვიდრეღა ცოცხლობს.
- ადამიანს თუ არ აკლდება საჭმელ-სასმელი, და შრომის წილ სიკეთეს ჰპოვებს – მადლია ეს – ღვთის ნაბოძები.
- ვუწყი ისიც, რომ ყოველივე – ღვთის მიერ ქმნილი – იარსებებს უკუნისამდე; არც დამატება სჭირდება რამის, არც გამოკლება. ასე ქმნა ღმერთმა, მის წინაშე შიში რომ ჰქონდეთ.
- რაიც ყოფილა – იგივე არს, და რაც იქნება – ის უკვე იყო. და აწ გარდასულს მხოლოდ ღმერთი გამოიძიებს.
- კიდევ ეს ვნახე ამ მზისქვეშეთში; განსჯის ადგილი დაეჭირა უკანონობას, მართალის ადგილი მტყუან კაცს ეპყრა.
- მაშინ ვთქვი გულში: ღმერთი განსჯის მართალს და მტყუანს – როცა ყველაფერს და ყოველ საქმეს თავ-თავის დრო იქ დაუდგება.
- და ვთქვი ჩემს გულში ადამიანის შვილების გამო: – ასე გამოსცდის თურმე მათ ღმერთი, რომ დაანახოს: ჟამს შესაქმისას როს განასხვავა, – ისეთივე პირუტყვები არიან მხოლოდ.
- რადგან კაცის და პირუტყვის ხვედრი ერთია: ერთის სიკვდილი მეორისას ჰგავს; და სუნთქვაც ყველას ერთნაირი აქვს; კაცი პირუტყვზე ვერაფრით უპირატესობს, რადგან ყოველივე ამაოა.
- ყოველივე ერთ ადგილს მივა; ყველაფერი მიწიდან მოდის, ყველაფერი მიწად იქცევა.
- რომელი იტყვის, რომ კაცის სული ზევით მიილტვის, ხოლო პირუტყვის ქვევით ჩადის, ქვესკნელისაკენ?
- ვხედავ, კაცისთვის უკეთესი არაფერია, რომ გაიხაროს თავისი ნაღვაწით, რადგან ესაა მისი წილხვედრი. ვინ მოიყვანს მას ხილვად იმისა, თუ რა იქნება შემდგომად მისა?
მეოთხე თავი
- კვლავაც ვხედავდი ძალადობას, რაც მზის ქვეშ ხდება. აჰა იღვრება ჩაგრულთა ცრემლი – მოძალადეთა ხელშია ძალა – არავინა ჰყავთ ნუგეშისმცემი.
- ნეტარ არიან განსვენებულნი, რომლებიც უკვე მკვდრები არიან – მათზე რომელნიც ცოცხლობენ ჯერაც.
- და ორთავეზე ბედნიერი მაინც ის არის, ვინც ჯერაც არ დაბადებულა, და არ უხილავს ის ბოროტება, რაც მზის ქვეშ ხდება.
- ისიცა ვნახე, რომ მთელი შრომა და სიბეჯითე ყველა საქმეში მხოლოდ ერთურთის შურისგანაა. ამაოება არის ესეც და ქარის დევნა.
- ბრიყვს გულზე ხელი დაუკრეფია და თავის ხორცს ჭამს.
- ერთი პეშვი სიმშვიდე სჯობს მთელ კალთა გარჯას და ფუჭ საზრუნავს.
- და ისევ ნახე ამაოება ამ მზისქვეშეთში.
- არსებობს მარტოხელა, არ ჰყავს არავინ – არც ძმა, არც შვილი; მაინც არ უჩანს ბოლო მის ჯაფას და ვერა ძღება თვალი მისი დოვლათის ხილვით. ,,ვისთვისღა ვშრომობ და რად ვაკლებ ჩემს სულს სიამეს?“ ამაოება არის ესეც და ფუჭი საქმე.
- მარტოდ ყოფნას სჯობს ორნი იყვნენ, რადგან კეთილად მიეზღვებათ შრომა-გარჯისთვის.
- რამეთუ თუკი წაიქცევიან – ერთი მეორეს წამოაყენებს. მარტოხელას კი – თუ დაეცა – ვინღა უშველის?
- თუ ორნი დაწვნენ – გათბებიან; ვითღა გათბება ეულად მყოფი?
- თუ ერთს სძლევს ვინმე, ორი ერთს ხომ გაუმკლავდება; ისე იოლად არ გაწყდება სამმაგი ძაფი.
- ღატაკი, მაგრამ ბრძენი მოყმე სჯობს მოხუცებულ და ბრიყვ ხელმწიფეს – შეგონებას რომ არად დაგიდევს.
- მეფობისთვის რომ იშვა უპოვრად; ხოლო იგი ყრმა საპყრობილესაც თავს დააღწევს გასამეფებლად.
- ვხედავ: ყოველ მკვიდრს, ვინ კი დადის ამ მზისქვეშეთში, ის მეორე ყმაწვილი ახლავს – ეს მისი სხვაა, რომ დადგება მყისვე მის ნაცვლად.
- არ უჩანს ბოლო ხალხებს – ყველას, მათ წინ რომ იყვნენ, და არც შემდგომი მოინატრებს მათ. ამაოება არის ესეც და ქარის დევნა.
- დაუკვირდი შენს ნაბიჯებს ღვთის სახლისკენ როცა წახვალ; და მოსმენა ამჯობინე; არ შესწირო მსხვერპლი უგუნურთა მსგავსად; ღვთისმოსავებს არ სჩვევიათ ბოროტების ქმნა.
თავი მეხუთე
- ნუ გისწრებს ენა და გული შენი ნუ გიჩქარის სიტყვის წარმოთქმად ღმერთის წინაშე; ღმერთი ცაშია, შენ კი – მიწაზე. ამად იკმარე სიტყვანი ცოტა.
- რამეთუ როგორც სიზმარი მოსდევს მრავალ საზრუნავს, ისე ბრიყვის ნაუბარია – მრავალ სიტყვისგან.
- როცა აღთქმას დაუდებ უფალს, ნუ დააყოვნებ მის აღსრულებას, რადგან არ სწყალობს იგი უგუნურთ. აღასრულე რასაც აღუთქვამ.
- სჯობს არ აღუთქვა, ვიდრე აღთქმული არ შეასრულო.
- ნუ აღთქმევინებ შენს ბაგეებს ისეთ სიტყვას, რომ ცოდვაში ჩაიგდო თავი; ნურც თავს იმართლებ ანგელოზის წინ – როგორ შევცდიო! რატომ განრისხდეს ღმერთი შენს ხმაზე და იავარჰყოს შენი ხელთქმნილი?
- ვინაიდან ბევრ ოცნებაში ამაოებაც ბევრია და სიტყვამრავლობაც; მოშიშება გქონდეს ღმერთისა.
- თუ ნახავ ქვეყნად ღატაკთა ჩაგვრას, გამრუდებულ სამართალს და მართლმსაჯულებას – ნუ გაიკვირვებ, რამეთუ მაღალს უთვალთვალებს მასზე მაღალი, ხოლო მათ ზედა კიდევ არის უფრო მაღალია.
- უკეთესია ის ქვეყანა, სადაც მეფე ყანისთვის იღწვის.
- ფულის მოტრფიალე, ფულით ვერ გაძღება, საწყაულს ვერ აღივსებს სიმდიდრის მოყვარული. არის ესეც ამაოება.
- დოვლათის მომრავლებას მჭამელიც უმრავლდება; რა დარჩენია პატრონსა მისსას? – თავისი თვალით მხოლოდ ყურება.
- ტკბილია ძილი მშრომელი კაცის – გინდ ცოტა ჭამოს, გინდა ბევრი; სიმაძღრე კი ძილს უფრთხობს მდიდარს.
- არის მიხილავს, მძიმე სენი ამ მზისქვეშეთში – რომ ავნებს პატრონს დამარხული სიმდიდრე მისი.
- დაიკარგება ეს სიმდიდრე უბედური შემთხვევის გამო; ვაჟი ეყოლა, მაგრამ ხელში არა შერჩა რა.
- როგორც შიშველი გამოვიდა დედის მუცლიდან, ისევე წავა – არრას წაიღებს თავის ხელით თავის შრომისგან.
- ისეც მტანჯველი ბოროტებაა – როგორც მოვიდა, ისე რომ წავა – რა სიკეთეა ფუჭი გარჯისგან?
- დარდით, ტკივილით გულგასენილი მთელ თავის დღეებს ბნელში ამოჭამს.
- აი, რაში ვჭვრეტ მე სიკეთეს, შესაფერ საქმეს: მთელი თავისი გარჯის სანაცვლოდ, ჭამოს კაცმა, სვას და იხაროს თავისი სიცოცხლის დათვლილ დღეებში, ღმერთმა რომ მისცა ამ ცისქვეშეთში, რადგან ესაა მისი წილხვედრი.
- რადგან კაცისთვის ღვთის წყალობაა – ის სიმდიდრე, ქონება და ძალაუფლება, ღმერთმა რომ მისცა, და იმისი შნოც, რომ მოიხმაროს, მიიღოს წილი თავის ნაღვაწით და გაიხაროს.
- რადგან არც ისე მრავალი აქვს ცხოვრების დღენი – ახსოვდეს ეს და მიაგებს ღმერთი მას გულის სიმხიარულეს.
თავი მეექვსე
- არის სიავე ვნახე ამ მზისქვეშეთში; ძალზე დიდია იგი კაცთათვის.
- მისცემს კაცს ღმერთი დიდ სიმდიდრეს, ქონებას, პატივს; ყველაფერი აქვს, სული მისი რასაც ინატრებს, მაგრამ ღმერთი არ აძლევს ძალას ეს სიკეთე რომ მოიხმაროს და უცხო ვინმე შთანთქავს ყველაფერს. ამაოება არის ეს და ბოროტი სენი.
- ასი შვილიც რომ შვას კაცმა და იცოცხლოს მრავალი წელი, თუ არ გამძღარა მისი სული სიამით და საფლავიც არ ღირსებია – ვიტყვი – უჯობდა დედის მუცელს მოწყვეტილიყო.
- ფუჭად რომ მოვა და ბნელში წავა, და წყვდიადში რომ დაინთქმევა სახელი მისი.
- მზეც რომ არ უნახავს და არც გაუგია – ასეთს უფრო აქვს შვება, ვიდრე მას.
- თუნდაც იცოცხლოს ორჯერ ათას წელს და ვერაფერი სიკეთე ნახოს, რა ბედენაა? – მაინც ყველა ერთ ადგილს მივა.
- ადამიანის ყოველი შრომა პირისთვისაა, მაგრამ სული არ აღივსება.
- მაშ, რაღა აქვს ბრძენს უფრო მეტი, ვიდრე უგუნურს?- ანდა, – რა ღარიბს რომელმაც იცის ამა ცხოვრების ,,ანი“ და ,,ბანი“?
- სჯობს თვალით ნახო, ვიდრე გონს აჰყვე. ამაოება არის ესეც და ქარის დევნა.
- რაიც კი იყო, ყოველივეს ძველთაგანვე სახელი ჰქვია; და ცნობილია, – არ ძალუძს დავა ადამიანს მასზე ძლიერთან.
- ბევრი რამაა, რაც ამრავლებს ამაოებას; მათგან კაცისთვის რა ხეირია?
- რადგან ვინ უწყის – რა არის კარგი კაცისთვის მის ამაო წუთისოფელში. აჩრდილივით რომ გაატარებს; ან ვინ ეტყვის კაცს, რა იქნება მის შემდეგ მზის ქვეშ?
მეშვიდე თავი
- კარგი სახელი სჯობია, კარგ ზეთს და სიკვდილის დღე – დაბადების დღეს.
- ტირილში წასვლა სჯობს ლხინში წასვლას, რადგან ესაა ბოლო კაცისა, დაე ცოცხლმა ყურად იღოს ეს.
- ჯავრი სჯობს სიცილს, რამეთუ სახის მოწყენისას კეთილ არს გული.
- ბრძენთა გული გლოვის სახლშია, სულელთა გული – მხიარულების.
- გიჯობს ბრძენისგან კიცხვას ისმენდე, ვიდრე ბრიყვთაგან სიმღერას ქების.
- რამეთუ – ქვაბქვეშ ალმოდებულ ფიჩხის ტკაცუნს ჰგავს სიცილი ბრიყვის და არის ესეც ამაოება.
- ჩაგვრა ბრძენსაც აუგუნურებს, ხოლო ქრთამი რყვნის გულს კაცისას.
- საქმის ბოლო სჯობს მის დასაწყისს. ხოლო მომთმენი სჯობს ამპარტავანს.
- გულისწყრომად ნუ აჩქარდები, რადგან სიბრაზე უგუნურთა უბეში ბუდობს.
- ნუ იტყვი: წარსულის დღენი როგორ სჯობდაო ახლანდელს? – რადგანაც სიბრძნით არ იკითხე ეს.
- კარგია სიბრძნე, მემკვიდრეობაც – დიდად სარგოა მზის მჭვრეტელთათვის.
- რამეთუ სიბრძნის საბურველი ვერცხლის ჩრდილსა ჰგავს: მაგრამ ცოდნა უპირატესობს და აცოცხლებს სიბრძნე მის მფლობელს.
- შეხედე ღმერთის ნამოქმედარს: ძალუძს კი ვინმე გამართვა მისგან გამრუდებულის?
- ბედნიერ დღეს ისვეკეთილე, ძნელბედობის ჟამს გაჩხრიკე, რომ ესეც და ისიც ღმერთმა შექმნა ერთი-მეორეს სიპირისპიროდ – როგორც თქმულია: რათა მის იქით ადამიანი ვერაფერს ჩაწვდეს.
- ეს ყველაფერი ჩემს ამაო დღეებში ვნახე: ალალ-მართალი იღუპება თავის სიმართლით, უკეთური კი ხანგრძლივობს თავისივე არამზადობით.
- ნუ იქნები მეტისმეტად მართალი და არც დიდი მონდომებით იბრძენო – რატომ უნდა იყო შეძრწუნებული?
- ნამეტანს ნუ იავკაცებ და ნურც ბრიყვი იქნები – რატომ უნდა მოისწაფო სიცოცხლე?
- კარგია თუ ერთს ჩაეჭიდები და არც მეორეს უშვებ ხელს; ღვთისმოშიში გადალახავს ყველაფერს.
- ქალაქის ათ გამგებელზე აღმატებულ ძალით მოსავს სიბრძნე ბრძენს.
- არ იპოვება დუნიაზე მართალი კაცი, ვინაც იქმოდეს კეთილ საქმეს და არ სცოდავდეს.
- ყურს ნუ მიუგდებ ყველა სიტყვას, რასაც ამბობენ, რომ არ გესმოდეს, მონა შენი როგორ გაძაგებს.
- რამეთუ იცის გულმა შენმა, რომ შენც ბევრჯერ აგინებდი სხვებს.
- სიბრძნით გამოვცადე ყველაფერი ეს, ვიფიქრე – ,,ბრძენი ვიქნები“ მაგრამ შორსაა, შორს ჩემგან სიბრძნე.
- შორსაა ის, რაც იყო და ღრმა არის, ღრმა – ვინ მიაგნებს მას?
- გულს კიდევ, რათა შემეცნო, მეძებნა, გამომეკვლია სიბრძნე და გონიერება; გამეგო რომ: უკეთურება – უმეცრებაა, ხოლო სიბრიყვე – უგუნურება.
- მივხვდი: სიკვდილზე მწარეა ქალი, – მახეა იგი, და გული მისი – ბადე, ხელები მისი – ხუნდები; ღვთის სათნო გადაურჩება, დატყვევდება ცოდვილი.
- აი, რას მივხვდი, – თქვა კოჰელეთმა – თანმიყოლებით უნდა მისდიო, დასკვნა რომ გამოიტანო.
- კიდევ რას ეძიებდა სული ჩემი და ვერ ვიპოვე? ათასიდან მამაკაცი ერთი ვიპოვე, და ამ ყველათაგან ქალი ვერ ვიპოვე.
- მხოლოდ ეს ვპოვე: არსთაგამრიგემ წრფელი შექმნა ადამიანი, ისინი კი ზედმეტ თავსატეხს მრავლად იჩენენ.
მერვე თავი
- ვინ შეედრება ბრძენს და ვინ შეიცნობს საგნის ბუნებას? ადამიანის სიბრძნე შუქს ჰფენს მის სახეს და არბილებს სახის სიტლანქეს.
- გირჩევ: დაიცავ მეფის ბრძანება, როგორც ღვთისადმი მიცემული აღთქმა – შეფიცვა.
- ნუ ჩქარობ გაცლას მისი პირისგან და ცუდ საქმეში ნუ გაერევი, რამეთუ რასაც მოინდომებს, ის აღსრულდება.
- ძალამოსილია სიტყვა მეფისა – რას აკეთებო? – ვერვინ შეჰკადრებს.
- არ შეემთხვევა ავი საქმე აღთქმის შემნახველს; გრძნობს ბრძენის გული ჟამსაც და წესსაც.
- ვინაიდან ყოველ საგანს აქვს დრო და კანონი; და ეძალება კაცს ბოროტება.
- რადგან არ იცის მან, რა იქნება; ან ვინ ეტყვის მას, რაც კი მოხდება?
- ვერვინ მბრძანებლობს ქარზე: ვინ შეაჩერებს ქარს? ვერვინ განაგებს დღეს სიკვდილისას, არ არის ომში მოციქულობა, ვერ იხსნის ავ კაცს თავისი უკეთურობა.
- ესე ყოველი ვიხილე და გულთან მიმქონდა ყველა ის საქმე, რაც მზის ქვეშ ხდება; ის დროცა ვნახე – ადამიანი ადამიანზე მის საზიანოდ როს მბრძანებლობდა.
- კიდევაც ვნახე დამარხული უკეთურები – წმინდა ადგილას რომ მოდიოდნენ და მიდიოდნენ – დავიწყებულნი იმ ქალაქში, სადაც ამგვარად იქცეოდნენ. არის ესეც ამაოება.
- რაკი სწრაფადვე არ ისჯება ბოროტი საქმე, ავი ზრახვებით აქვთ გული სავსე ადამიანებს.
- ასჯერ ჩაიდენს ბოროტ საქმეს ცოდვილი და – მიეტევება; და ისიც ვიცი- მიეგებათ მადლი ღვთისმოსავთ, მის წინაშე რომ დადიან მოკრძალებულად.
- ვერ გაიხარებს უკეთური, ვერ გასტანს დიდხანს, და გადაივლის, ვითარცა ჩრდილი, რამეთუ ღმერთის არ ეშინია.
- არის კიდევ ამაოება, ქვეყნად რომ ხდება: როცა ღვთისმოსავთ უკეთურთა დღე დაადგებათ და უკეთურებს – ღვთისმოსავთა დღე. ვთქვი: არის ესეც ამაოება.
- და ხოტბას ვასხამ მხიარულებას, რადგან არ არის სხვა სიკეთე კაცისთვის ამ მზისქვეშეთში – რომ ჭამოს, სვას და იმხარულოს; და, დე გაჰყვეს ეს მას შრომისათვის თავის სიცოცხლის იმ დღეებში, მზისქვეშეთში რომ მისცა ღმერთმა.
- როცა გულს ვიდევ, შემეცნო სიბრძნე და მომეხილა ყველა ის საქმე, რაც ქვეყნად ხდება, ჩემს თვალებს ძილი არ უნახავთ არც დღე, არც ღამე.
- და დავინახე ღვთის ყოველი ნამოქმედარი: რომ არ ძალუძს ადამიანს ჩასწვდეს საქმეებს, რაც მზის ქვეშ ხდება; რაც უნდა დაშვრეს და იძიოს – ვერას მიხვდება; და თუნდ თქვას ბრძენმა – აჰა, ვიციო! მაინც ვერ შესძლებს ყოვლის მიხვედრას.
მეცხრე თავი
- ყველაფერს ამას გული დავუდე. ესე ყოველი რომ გამერკვია: მართალნი, ბრძენნი, საქმენი მათი ღმერთის ხელთაა. გინდ სიყვარული, გინდ სიძულვილი – რაც კი მოელის – არ უწყის კაცმა.
- ყველაფერი ყველასთვის ერთნაირია; ერთი ხვედრი აქვს მართალს და ავკაცს, კეთილს და სპეტაკს, და უწმინდურსაც; მსხვერპლის შემწირველს და არშემწირველს; როგორც უცოდველს, ისევე ცოდვილს; მოფიცარსა და მოშიშს ფიცისას.
- ბოროტებაა იმ ყველაფერში, რაც მზის ქვეშ ხდება – რომ ყველასათვის ხვედრი ერთია; და ამის გამო, ადამიანი შვილთა გულებიც აღსავსეა ავი ზრახვებით და უმეცრებით, ვიდრე ცოცხლობენ, ხოლო შემდეგ კი – გადავლენ მკვდრებად.
- რამეთუ ცოცხლად შერაცხილში იმედი მძლავრობს; ცოცხალი ძაღლი მკვადარი ლომის უმჯობესია.
- რადგან იციან ცოცხლებმა, რომ სიკვდილი ელით, ხოლო მკვდრებმა არრა იციან; აწ საზღაურიც არ მიეზღვებათ – ხსოვნა მათი დავიწყებულ არს.
- და წარხდა მათი სიძულვილით, შურიც და ტრფობაც. აღარ აქვთ წილი უკუნისამდე აღარაფერში, რაც მზის ქვეშ ხდება.
- წადი, ჭამე პური შენი სიმხიარულით, სვი შენი ღვინო კეთილი გულით, რადგან ღმერთისთვის სასურველია საქმენი შენი.
- ყოველ ჟამს იყოს სამოსელი შენი სპეტაკი, და არ მოაკლდეს თავსა შენსას სურნელი ზეთი.
- დატკბი ცხოვრებით ქალთან ერთად, რომელიც გიყვარს, შენი ამაო წუთისოფლის ყველა დღეებში, რაიც მოგეცა ამ მზისქვეშეთში, რადგან ესაა შენი წილხევდრი ცხოვრებაში და იმ შრომაში, რაც მზისქვეშ გაგიწევია.
- რისი კეთების ძალაც შესწევს შენს ხელს – აკეთე; რადგან არც საქმე, არც ჩანაფიქრი, ცოდნა თუ სიბრძნე არ არსებობს იქ, იმ ქვესკნელში, სადაც მიდიხარ.
- კიდევ ის ვნახე მზისქვეშეთში, რომ მკვირცხლთა ნებაზე არაა რბოლა, არცა ძლიერთა ნებაზე – ომი, არცა ბრძენთა ნებაზე – პური, არც გონიერთა ნებაზე – ხვავი, და არც მცოდნეთა ნებაზე – მადლი. დრო და შემთხვევა განაგებს ყოველს.
- ისიც არ იცის ადამიანმა, როდის მოაწევს მისი დრო-ჟამი; როგორც თევზები, ავ ბადეში გახვეულები, ან კაკანათში გაბმული ჩიტი, ისე ებმება ძე კაცისა მოულოდნელად თავსდატეხილ ავბედითი დროის მახეში.
- კიდევ ასეთი სიბრძნე ვიხილე მზისქვეშეთში და საგულისხმოდ შევრაცხე ჩემთვის:
- იყო ქალაქი მცირე, და ხალხი ცოტა მასში. მოადგა დიდი მეფე გარსშემოატყა ლაშქარით, შემოაშენა დიდი სიმაგრეები მძლავრი.
- გამოჩნდა ხალხში ვინმე – ღარიბი, მაგრამ ბრძენი, და მან თავისი სიბრძნით იხსნა ქალაქი იგი; თუმც აღარავის გახსენებია ის უპოვარი კაცი.
- და გავიფიქრე: ზოგჯერ სიმამაცეს სჯობს სიბრძნე; მაგრამ აბუჩად იგდებდნენ საწყალი კაცის სიბრძნეს, არ უსმენდნენ მის სიტყვებს;
- ბრძენთა სიტყვები, წყნარად ნათქვამი, უფრო ისმის, ვიდრე სულელთა მთავრის ყვირილი.
- სიბრძნე სჯობია საომარ აბჯარს: მაგრამ დაღუპავს ბევრ სიკეთეს ერთი ცოდვილი.
მეათე თავი
- მკვდარი ბუზები აყროლებენ და აფუჭებენ სურნელოვან ზეთს, მცირე სიბრიყვე გადაწონის პატივს და სიბრძნეს.
- გული ბრძენისა მარჯვნით იხრება, სულელის გული – მარცხნით.
- რა გზითაც უნდა წავიდეს ბრიყვი – ჭკუა აკლია – თითქოს და ყველას ეუბნება, რომ სულელია.
- თუ თავს დაგატყდა უფროსის რისხვა, ადგილს შენსას ნუ მიატოვებ – თვინიერება ფარავს დიდ ცოდვებს.
- არის სიავე, მზის ქვეშ რომ ვნახე, როცა შეცდომა მომდინარეობს მმართველისაგან.
- უმეცრება განდიდდა მეტად, მდიდრები კი სიმდაბლით სხედნან.
- ვნახე მონები ცხენებზე მსხდარნი, ხოლო თავადნი მონებივით ფეხით მავალნი დედამიწაზე.
- ორმოში თავად ჩავარდება ორმოს გამთხრელი, ღობის მომრღვევს კი გველი დაშხამავს.
- ქვების გადამწევს ქვავე მოსწყვეტს წელს, ხეების გამჩეხს ხისგან აქვს საფრთხე.
- თუ დაბლაგვდა რკინა და არ ალესე – ზედმეტი ძალა დაგადგება; ჭკუით უნდა წარმართო საქმე.
- დაგესლავს გველი, თუ არ სისინებს? განა რამით უპირატესობს გრძელი ენის პატრონი გველზე?
- ბრძენის პირიდან ნათქვამ სიტყვებს სიამე ახლავს, უგუნურს კი თავისივე ბაგენი შთანთქავს.
- სიბრიყვეა დასაბამი მისთა სიტყვათა, ხოლო შედეგი მისი პირის – ავი სიშლეგე.
- ყელყელაობს სულელი და სიტყვებს ამრავლებს, რა იქნება – არ იცის კაცმა; ვინ აუწყებს მას – რა მოხდება მერმე, მის შემდეგ?
- დამქანცველია ბრიყვისთვის მისივე გარჯა, ისიც არ იცის, ქალაქისკენ როგორ წავიდეს.
- ვაი, ქვეყანავ, ყრმა რომ გყავს მეფედ, დიდებულნი რომ დილიდანვე იწყებენ ჭამას.
- ნეტარ, ქვეყანავ, თუ მეფე შენი არავის ჰმონებს, წარჩინებულნი დროით რომ ჭამენ – არა სალხინოდ – მოკრებად ძალთა.
- სიზარმაცისგან სახლის ჭერი ჩამოწვება და გულხელდაკრეფით წყალი იდინებს.
- სამხიარულოდ მართავენ ნადიმს, ღვინო ცხოვრებას ახალისებს, ხოლო ვერცხლი კი ყველაფრისთვის პასუხს მიაგებს.
- შენს ფიქრებშიც კი ნუ გაივლებ მეფის ძაგებას, შენს საძინებელ ოთახშიც კი ნუ ლანძღავ მდიდარს, რადგან – ცის ფრინველი წაუღებს ნათქვამს და ფრთოსანი აუწყებს ამბავს.
მეთერთმეტე თავი
- პური შენი წყალს გაატანე, რადგან მრავალთა დღეთა შემდგომ, კვლავ მოიძიებ.
- უწილადე შვიდს და – რვასაც კი, რადგან არ იცი, რა უბედობა მოხდება ქვეყნად.
- როცა ღრუბლები აღივსებიან, წვიმას ღვრიან დედამიწაზე; ხე თუ წაიქცა – გინდ სამხრეთით, გინდ ჩრდილოეთით – რა ადგილზეც დაეცემა, იქვე დარჩება.
- ვინც ქარს დარაჯობს – ვერ დათესავს; ვერ მოიმკის ღრუბლებს შემყურე.
- როგორც არ იცი გზა ქარისა, ანდა – საიდან ჩნდება ძვლები მუცლის წიაღში, ისე არ უწყი საქმენი ღვთისა, რომელიც ყოველს და ყველაფერს ქმნის.
- დილით დათესე შენი სათესი და ხელსა შენსას მწუხრის ჟამსაც ნუ მოასვენებ, რადგან არ იცი, რომელი უფრო სასიკეთოა – ეს თუ ის საქმე – იქნებ ორივე ერთიანად კარგი გამოდგეს.
- ტკბილ არს სინათლე, საამურია თვალებისთვის დანახვა მზისა.
- თუნდაც მრავალ წელს ცოცხლობდეს კაცი და სულ ხარობდეს – ბნელი დღენიც რომ ბევრი იქნება – ესეც ახსოვდეს; რაიც კი მოვა – ყველაფერი ამაოება.
- იხარე ყრმაო, ვიდრე ნორჩი ხარ; გაამოს გულმა დღეებში შენი სიყმაწვილისა; მიჰყევი შენს გულს და თვალთა მზერას; ოღონდ იცოდე – ამ ყველაფრისთვის სამსჯავროზე ღმერთი წარგადგენს.
- უკუიყარე დარდი გულიდან და უამური რამ სხეულს არიდე; ყოველივე წარმავალია – ბავშვობაც, ყრმობაც და სიყმაწვილეც.
მეთორმეტე თავი
- გახსოვდეს შენი გამჩენი, დღეებში შენი სიჭაბუკისა, ვიდრე მოვიდოდეს ცუდი დღეები და გეწეოდეს წლები, რომლებზეც იტყვი – აღარ მინდა მე ისინიო.
- ვიდრე დაბნელდებოდეს მზე და ნათელი, და მთვარე და ვარკვლავები; ვიდრე ღრუბლები დაბრუნდებოდნენ წვიმის შემდეგ.
- იმ დღემდე ვიდრე შეკრთებოდნენ სახლის მცველები, მოიხრებოდნენ კაცნი ძლიერნი, დაფქვას შეწყვეტდნენ მეწისქვილენი, როს დასაფქველი ცოტა იქნება, დაუბნელდებიათ ნაპრალთა მჭვეტელთ.
- დაიხშობოდეს ქუჩის კარები, და ხმაური დოლაბისა მიჩუმდებოდეს, და ჩიტის ხმაზე წამოდგებოდნენ, და მგალობელთა ყოველი მუზა დადუმდებოდეს.
- სიმაღლისაც შეშინებოდეთ, გზად ხიფათი დაივანებდეს; ვიდრე ნუში გამწარდებოდეს, კუტკალია დამძიმდებოდეს და კაპარი დაირღვეოდეს, – რამეთუ თავის საუკუნუ სახლში მიდის ადამიანი და შუკებში ტრიალებენ ჭირისუფალნი.
- მანამდე, სანამ გაწყდებოდეს ვერცხლის საბელი, გატყდებოდეს ოქროს ფიალა, დაიმხსვრეოდეს დოქი წყაროზე და ოწინარის ბორბალი ჭაში ჩაეშვებოდეს.
- მიიქცეოდეს მტვერი მიწად, ვითარცა იყო; დაბრუნდებოდეს ღმერთთან სული რომელიც მისცა.
- ამაოება ამაოებათა – თქვა კოჰელეთმა – ყოველივე ამაოა.
- ხომ ბრძენი იყო კოჰელეთ თავად, აძლევდა ცოდნას ხალხსაც, იძიებდა და მსჯელობდა, თხზავდა იგავებს მრავალს.
- შესაფერისს სიტყვებს ეძიებდა კოჰელეთ და ჰპოვებდა კიდეც, და დაიწერა ჭეშმარიტი სიტყვები წრფელად.
- ვითარც ნესტარი – წვერგამახული ისრები და ჩაჭედილი ლურსმნებია ბრძენთა სიტყვები, მათ შემგროვებლებს რომ ებოძათ ერთი მწყემსისაგან.
- და კიდევ გეტყვი, შვილო ჩემო, და ყურად იღე: განეკრძალე ბევრი წიგნის წერას, რადგან სასრული არ ექნება და სხეულისთვის დამღლელია მრავალია კითხვა.
- მოვისმინოთ ყველაფრის დასკვნა: დე, გეშინოდეს ღმერთისა და დაიცავი მცნებანი მისი, რადგან ეს არის კაცისათვის თავი და თავი.
- რამეთუ ყველა საქმეს სამსჯავროზე მოიტანს ღმერთი – თუ გინდ დაფარულს, გინა კარგს და გინდა ცუდს.